“Whom” Ne Zaman Kullanılmamalı – Resmi Durumlarda Dahil

Bana sorarsanız, ‘whom’ kelimesi herkesi uşak gibi göstermek için uydurulmuş bir kelimedir.

Amerikan yazar Calvin Trillin

Bu alıntı tamamen doğru olmasa da, ‘whom’ kelimesini kullanmak çoğu durumda sizi fazla resmi gösterecektir. Evet, resmi durumlarda bile fazla resmi görünebilirsiniz.

Bugün gerçekten ‘whom’ kelimesini kullanmak zorunda olup olmadığınıza bakalım.

1. Sorularda

Sorularda ‘whom’ kullanmak resmi ortamlarda bile olağan dışı bir durumdur. Örneğin, bir işletmenin müşteri hizmetleri departmanını aradığınızda, temsilcinin şöyle bir şey söylediğini duyabilirsiniz:

  • Whom do I have the pleasure of speaking with today?
    Bugün kiminle konuşmaktan zevk alıyorum?

Ancak, “Who do I have the pleasure of speaking with today?” cümlesini duyma olasılığınız daha yüksektir.

Resmi ve profesyonel ortamlarda bile, insanların sorularda ‘whom’ kullandığını pek duymazsınız. Buna bir örnek, İngiltere Ulusal Sağlık Servisi Konseyi tarafından yapılan bu toplantıdır.

15:48’de yönetim kurulu üyelerinden birinin “Whom are we seeking to affect?” diye değil “Who are we seeking to affect?” diye sorduğunu göreceksiniz.

2. Söz ve ifadelerde

Bazı İngilizce atasözleri ve ifadeler nesne olarak ‘who’ kullanır.

  • It’s not what you know. It’s who you know.
    Bildiğin şey değil. Tanıdığın kişi.
  • It depends on who you ask.
    Kime sorduğuna bağlı.

Resmi ortamlarda, “It’s whom you know” mu yoksa “It depends on whom you ask” mı demen gerektiğini merak ediyor olabilirsin. Araştırmamıza göre, cevap ‘hayır’.

Beyaz Saray’daki bu toplantı ve bu işletme okulu dersi gibi resmi durumlarda, “It’s who you know” diyenlerden pek çok örnek bulduk. “It’s whom you know” diyenlerin hiçbir örnek bulamadık.

Ve yazılı olarak, ‘whom’ kelimesine geçmenin de alışıldık bir durum olmadığını gördük. Örneğin, İngilizce konuşulan altı ülkedeki büyük haber sitelerinde “depends on whom you ask” ve “depends on who you ask” araması, resmi haber raporlarında bile “who” versiyonunun New York Times haricindeki tüm haber siteleri tarafından tercih edildiğini gösteriyor.

Benzer şekilde, durum ne kadar resmi olursa olsun, aşağıdaki ifadelerde ‘who’ kelimesini ‘whom’ ile değiştirmek istemezsiniz:

  • Who are you kidding?
    Kimi kandırıyorsun?
  • Who does he think he is?
    Kim olduğunu sanıyor?

3. Sıfatlarda

İngilizce ders kitaplarınız aşağıdaki gibi cümleler içerebilir:

  • Sarah is the woman whom I lent my umbrella to.
    Sarah şemsiyemi ödünç verdiğim kadın.

“Whom I have lent my umbrella to” cümlenin öznesini anlatan sıfattır. (“Where,” “when,” “why”, “who” and “which,” ve “whose” and “whom” sıfatlarıni derslerimizde inceleyebilirsiniz)

Normal İngilizcede sadece aşağıdakilerden birini söyleriz:

  • Sarah is the woman who I lent my umbrella to.
    Sarah şemsiyemi ödünç verdiğim kadın.
  • Sarah is the woman that I lent my umbrella to.
    Sarah şemsiyemi ödünç verdiğim kadın.
  • Sarah is the woman I lent my umbrella to.
    Sarah şemsiyemi ödünç verdiğim kadın.

Gördüğünüz gibi, insanlar genellikle daha basit bir zamir olan “who” veya “that”’i kullanmayı seçerler veya hiç zamir seçmezler. Bu nedenle, kasıtlı olarak bir zamir kullanır ve ardından ‘whom’ kelimesini kullanmayı seçerseniz, kulağa bir uşakmış gibi gelebilirsiniz!

Peki ya resmi İngilizce? Sıfatlarda ‘whom’ kelimesinin kullanımı akademi, gazetecilik ve hükümet işlerinde kabul edilebilir. Örneğin bu eski bir İngiliz Başbakanının yaptığı bir konuşmada olduğu gibi:

  • I am pleased to be hosting Prime Minister Turnbull – whom I have known for many years – on his first visit to Downing Street.
    Yıllardır tanıdığım Başbakan Turnbull’u Downing Street’e yaptığı ilk ziyaretinde ağırlamaktan mutluluk duyuyorum.

Bununla birlikte, ‘whom’ kullanımı yazılı İngilizcede, sözlü İngilizce’de olduğundan daha standart hale geliyor. Yinede resmi durumlarda konuşulurken, bu alanlardaki birçok kişi hala ‘who’ kelimesini kullanıyor. Örneğin, burada eski bir ABD başkanının kıdemli danışmanının ve İngiliz hukuk profesörünün her ikisinin de “who I have known” dediği birer video var.

Bu nedenle, akademik makalelerde sıfatlarda ‘whom’ kullanmak iyi bir fikirdir, ancak bunu konuşmada kullanmak için baskı hissetmeyin.

4. Nasıl kullanılacağını bilmiyorsanız

Son tavsiyemiz, ‘whom’ kullanmanız gerekip gerekmediğinden emin değilseniz, onu kullanmayın. The Guardian’ın stil rehberi şunları kabul ediyor:

Emin değilseniz, geleneksel olarak ‘whom’ yerine ‘who’ kullanmak, ‘who’ yerine yanlış olarak ‘whom’ kullanmaktan çok daha iyidir.

Ayrıca insanların “whom” kelimesini yüzyıllardır kullandığınıda unutmayın. Oxford İngilizce Sözlüğü, 1467 gibi erken bir tarihten itibaren “whom” kelimesini yanlış kullanan kişilerin örneklerini içerir. Üstelik Shakespeare’de, bugün birçok saygın yazarın yaptığı gibi bu hatayı yapmıştır.

Peki TOEFL veya IELTS gibi standartlaştırılmış sınavlarda ne yapmalısınız? ‘Whom’ yerine ‘who’ kelimesini kullanırsanız veya tam tersini yaparsanız, bunun gibi testlerin sizi cezalandırması pek olası değildir, çünkü bunlar aynı zamanda ana dil eğitimli kişilerin yaptığı hatalardır. Örneğin, IELTS konuşma testinde en yüksek puanı elde etmek için, anadili İngilizce olan kişilere özgü hatalar yapabilirsiniz.

Öyleyse, sadece ‘whom’ kelimesinin kullanıldığı ve diğer her şey için ‘who’ kelimesinin kullanıldığı bu üç durumu öğrenin! Bu şekilde, akıcı İngilizce sahibi olarak, okuma, dinleme ve anlama becerilerinizi geliştirmek ve İngilizce becerilerinizle anlamlı ilişkiler kurmak gibi daha önemli şeylere odaklanabilirsiniz.

Bahsi geçmişken, hepsini Engoo’da yapabileceğinizi biliyor muydunuz? Bugün kayıt olun!